Maatregelen bij vogelgriep

Sinds oktober is de circulatie van vogelgriep (HPAI-H5) toegenomen, zowel in ons land als in de buurlanden en de rest  van Europa. In België wordt de sterfte voornamelijk vastgesteld bij watervogels en roofvogels. De vogeltrek kan mogelijk nog een verhoging in infectiedruk geven de komende weken. De huidige circulatie in de wilde fauna vraagt  om extra aandacht en opvolging vanuit het One Health-principe (gezondheid van mens, dier en omgeving)

Wat als je een zieke of dode vogel vindt?

Raak de vogel(s) niet aan zonder de juiste bioveiligheidsmaatregelen 

• Draag steeds wegwerphandschoenen en een mondmasker (liefst een FFP2-mondmasker) bij het aanraken of manipuleren van kadavers en zieke vogels.
• Personen met verminderde immuniteit mogen absoluut geen zieke of dode vogels aanraken.
• Hou ook huisdieren en kinderen op afstand van dode en zieke vogels, en zorg ervoor dat je hond aangelijnd is. 

Bel eerst de gratis influenzalijn 0800/99777 of het provinciaal ziektebewaking-VOC.
Daar krijg je verdere instructies om de vogel te laten ophalen voor onderzoek. Bij een dode vogel zal de betreffende vogelgriep medewerker van deze partners de aanmelder informeren of het kadaver ingezameld moet worden voor onderzoek, afhankelijk van de locatie, soort en tijdstip. De betreffende vogelgriep medewerker zorgt er in dat geval voor dat het kadaver wordt opgehaald voor analyse.

Als het kadaver niet wordt opgehaald voor onderzoek, moeten dode en zieke vogels uiteraard ook zo snel mogelijk verwijderd worden om zoveel mogelijk virale lading te verwijderen uit de natuur en om de kans te verkleinen dat ze worden aangevreten door roofdieren zoals vos, kat, marters:

• Buiten de kustzone bel je de eigenaar van de grond waar je de dode of zieke vogel hebt gevonden. De eigenaar is verplicht om het kadaver onmiddellijk te ruimen volgens de voorziene bioveiligheidsmaatregelen. Ook zieke vogels moeten naar het dichtstbijzijnde Vogelopvangcentrum (VOC) gebracht worden met de nodige aandacht voor bioveiligheid. 
  Lees de bioveiligheidsmaatregelen goed die hieronder in detail beschreven worden.

Opgelet: Als je geen contact krijgt met een vogelgriepmedewerker van de influenzalijn of van de provinciale ziektebewaking-VOCs, moet je de kadavers steeds verwijderen om zoveel mogelijk virale lading te elimineren uit de natuur en om de kans te verkleinen dat ze worden aangevreten door andere dieren.

Wie verwijdert de vogelkadavers?

Het verwijderen van vogelkadavers is belangrijk om de virale lading in de natuur te verkleinen voor vogels en andere dieren. Er werden immers ook al wilde zoogdieren, zoals vossen, besmet door het eten van zieke en dode vogels. Om de besmettingskans van zoogdieren te verkleinen en verdere virusmutaties van vogelgriep te voorkomen, is het  belangrijk dat vogelkadavers zoveel mogelijk verwijderd worden. Hou ook huisdieren op afstand van dode en zieke vogels

• Alle grondeigenaars en terreinbeheerders moeten vogelkadavers op hun terreinen verwijderen. Het is aangewezen  dat de gemeente samenwerkt met grondeigenaars en terreinbeheerders om de vogelkadavers te verwijderen uit de  open ruimte conform de aangewezen bioveiligheid.
• Volgens artikel 135, §2, 5° van de nieuwe Gemeentewet is de gemeente bevoegd voor het nemen van passende maatregelen om rampen en plagen zoals epizoötieën (dierlijke epidemieën) te voorkomen en het  verstrekken van de nodige hulp om ze te doen ophouden. Het verwijderen van door vogelgriep besmette vogelkadavers valt onder die bepaling.

Hoe vogelkadavers verwijderen?

Een destructiebedrijf zoals Rendac kan de kadavers ophalen. Gaat het slechts over enkele kadavers , dan kunt u ze ook in een diepe put begraven en goed toedekken met aarde.
Opgelet! De kadavers moeten minimaal met 50 cm aangestampte aarde toegedekt worden zodat ze niet worden opgegraven door wilde dieren. Het vogelgriepvirus kan andere diersoorten (onder wie de mens) besmetten, hoewel dit vrij ongebruikelijk is. Neem  daarom steeds de juiste (bioveiligheid)maatregelen.

Wanneer personen intensief in aanraking komen met vele kadavers (en zodoende veel viruslading) adviseren we dat zij ingeënt zijn tegen de seizoenale griep en dat het manipuleren van de 
kadavers niet gebeurt door personen met verminderde immuniteit. 

Hieronder vind je een overzicht van de te volgen maatregelen voor wie in aanraking komt met zieke of dode vogels:

• bij veel kadavers raden we aan om van kledij te veranderen vooraleer u een andere activiteit start (het dragen  van een werkschort of wegwerpoverall is ideaal)
• draag bij elk contact met zieke en dode vogels wegwerphandschoenen en een mondmasker (liefst FFP2), en indien het vele vogels/kadavers betreft eveneens een beschermbril
• plaats het kadaver in een hermetisch afsluitbare, waterdichte zak en let hierbij op dat de buitenkant van de zak niet wordt besmet, verpak ook zo weinig mogelijk lucht in de zak
• verzegel de zak en plaats die in een tweede zak, waarbij u opnieuw zo weinig mogelijk lucht in de zak verpakt
• doe uw handschoenen uit door ze binnenstebuiten te draaien en ze ook in de tweede plastic zak te plaatsen die u daarna hermetisch afsluit (bijvoorbeeld met een sluitstrip)
• behandel de buitenkant van de tweede zak met zeep of ontsmettingsmiddel als deze bevuild is
• open de zak niet meer en bezorg die zo snel mogelijk aan de destructiefirma
• was steeds uw handen, onderarmen en nagels met zeep of ontsmettingsmiddel nadat u een kadaver behandeld hebt en zéker vooraleer u voedsel vastpakt
• reinig eventuele vlekken en besmeurde plekken met zeep en water
• vervoer kadavers in een aanhangwagen of topbox, om besmetting van het voertuig te voorkomen, raden we  aan om de zak op plasticfolie of in een geschikte doos te plaatsen
• is de aanhangwagen of topbox vuil, dan moet deze gereinigd en ontsmet worden